تكرار كند . اين نكته نيز قابل ملاحظه و توجه است كه عنايت طبيعت در بسيارى از مواضع اين كتاب جاى آنچه را كه در نزد مؤلّفان ديگر بعنايت الهى تعبير شده گرفته است ، يعنى در قراضهء طبيعيات در بعض موارد به « طبيعت » همان تأثير كه به خدا نسبت داده مىشود منسوب شده است : « طباع را عنايتست بصيانت كردن حيوان از چيزهاى موذى . . . » ( ص 16 - 17 ) ، « طبيعت آن عضله كه بعض حيوان راست زير گوش كه حركت گوش بدانست مردم را نداد و چون ايشان را آلت ذبّ ناقص بود اندرين باب گوش متحرك داد . » ( ص 17 ) ، « چون طبيعت حيوان را از عدم بوجود همىآرد پس اهمّ و افضل فعل او حفظ بقاى حيوان بود . . . » ( ص 18 ) ، « پس طبيعت آن مادّه را . . . نگاه داشت . » ( ص 18 ) ، « طبيعت مادّهء دندان نگاه داشت تا اندر قرن به كار برد چه اهمّ طبيعت را قرن بود بمنزلت سلاح از غايت عنايت او ببقاى نوع حيوان . » ( ص 27 - 28 ) ، « از بهر آنكه طبيعت حفظ بزر كند و آن چيز كه ديگر بار همچون او خواهد آمد و بزر را اندر ميان ثمار دارد تا مصون باشد از آفات . » ( ص 38 - 39 ) . تنها يك جا در آغاز باب اوّل از فصل اوّل ( ص 9 ) گويد : « از بهر آنك خداى تبارك و تعالى نوع مردم را از جملهء حيوانات بارد و رطب‌دماغ‌تر آفريد . » 3 - مخدوم مؤلف و سبب تأليف كتاب اميرى كه قراضهء طبيعيّات بفرمان وى تأليف شده نامش در ديباچه و متن كتاب مذكور نيست اگر مؤلف اين كتاب چنان كه گذشت ابو سعد